World Indigenous Peoples’ day observed in Tokyo

Newah Forum Leader analyses the unattended Nepali indigenous problem
The Ambassador stresses the need to address the problem in advance

News in brief
Presenting a paper on “Indigenous people’s rights” at the World Indigenous Peoples’ day gathering in Tokyo on Saturday, the chief guest speaker, former MP, Human rights activist and Newah National Forum President Malla K. Sundar analysed the complicated indigenous problem of Nepal and explained that thanks to United Nations’ efforts, indigenous peoples’ problems are being addressed in Nepal at a gradual pace. The government has been showing interest on the problem but solutions are not forthcoming as early as expected. Speaking of core problem of Nepal, the Human rights activist pointed out that “despite Nepal has a 38% percent Indigenous peoples and 33% other people in this highly plural society, a group of Bahun-Chetri of only 29% has ruled this country for a long period. Indigenous people have been facing domination, discrimination and deprivation at the hands of the autocratic rulers and their administrations. These are the challenges the new constitution to be drafted soon should address to resolve the difficulties of major sections of Nepali population, he reiterated.

Speaking at the same programme, Nepal Ambassador for Japan, Dr. Ganesh Yonjan Tamang commended the dedication of human rights activists in Nepal in the struggle of liberty for indigenous people of Nepal. The anthropology expert turned Ambassador stressed that problems must be addressed in advance before they are too late to handle. Nepal is a plural society of 102 nationalities, who have distinct identity of language, culture and religion. The state must promote and preserve them. If not, they will be endangered. He also expressed hopes that a new able government will be formed sooner to solve the problems of Nepal and its citizens facing.

Newah National Forum President Malla K. Sundar and Nepal Ambassador for Japan Dr. Ganesh Yonjan Tamang at the International Day of World's Indigenous Peoples
Full story in Nepal Bhasa.

तोःक्योः शहरे विश्व आदिवासी न्हि हन

नेपाल सम्वत ११२८ गुँलाथ्व १० (दशमि) सोमवाः
हलिमया ३५ करोड आदिवासी जनसमूहया मानव अधिकार, माँभास, संस्कृति व आदिवासस्थानया संवर्धन व संरक्षणया लागी संयुक्त राष्ट्र संघं घोषिणा यानातःगु विश्व आदिवासी न्हि, तोःक्योः शहरे “विश्व आदिवासी न्हि – नेपाःया संदर्भे” कार्यपत्र प्रस्तूति व अन्तर्कृया ज्याझ्व नापँ क्वाति भोयया आयोजन याना शनिवार कुन्हु हन।

भूतपुर्व माननीय संसद, मानव अधिकारकर्मि एवं नेवाः देः दबूया नायः मल्ल के सुन्दर मूपाहाँकथँ व जपानया लागी नेपाल राज्यदूत महामहिम डा. गनेश योञ्जन तामाङ विशेष पाहाँकथँ न्ह्याकूगु थ्व ज्याझ्वः, नेवाः अन्तर्राष्ट्रीय फोरम जपानया ग्वसाले व नेपाली आदिवासी संघ जपान, नेपाली समाज जपान, हतेमालो सोसाइटि, एनआरएन जपान, तमुधी जपान व थकालि सेवा समितिया सहसंयोजने तोःक्योःया जाइका ग्लोबल् प्लाजाये सम्पन्न जूगु खः।

जपाने दूगु थीथीगु नेपाली संघ संस्थाते प्रतिनिधितेगु उपस्थिति दूगु थ्व ज्याझ्वे, “आदिवासी अधिकार” या बारे कार्यपत्र न्ह्यथनादिसे, पूर्वसंसद मल्लँ, “हलिमे उत्तरँ दक्षिण व पूर्वँ पश्चिम आदिकाल निसेँ बसोबास याना वइच्वँपिँ जनसमुदाययातः, राज्यया संरक्षण मदूगु, राज्यद्वारा उपेक्षित यायेगु ज्याँयाना जनसमूहया लोप जुयावनीगु सम्भावना दूगुललँ यूएनँ थथे विश्व आदिवासी न्हि हने यानाहःगु खः” धै दिसे नेपाःया संदर्भे आदिवासि न्हि व थःपिनिगु राज्यद्वारा संरक्षण कायेमफुसे, उपेक्षित जुयाच्वँपिँ नेपाःया थीथी आदिवासी जनजातिया बारे, इमिगु समस्या व समाधानया लँपुया बारे विस्तृतरूपँ खँ कनादिल। १०२ गु जनसमुदाय दूगु नेपाले ५९ गु समुदायया आदिवासी जनजातितेःगु जनसंख्या ३८% दुसाँ, २९%या बर्मू-क्षेत्रि वर्गद्वारा शासित याःगु कारणँ, पृथक विशिष्ट संस्कृति, भास व धार्मिक परम्परा दूगु आदिवासी नेपाःमि जनजातियातः राज्यँ धर्म, संस्कृति, परम्परा व भासाया आधारे विभेद यानातःगु सत्यत व ‘जातीय स्वायत्तता व आत्मनिर्णयया अधिकार, स्वाधीन व समृद्ध नेपाःया आधार’ धैगु नाराया नापँ विश्व आदिवासी न्हिया ग्वसाः या शुरुवातया बारे कार्यपत्रे विश्लेषण यानदिसे, आः देःकीगु न्हूँ संविधानँ थुज्वःगु चुनौतिया सम्बोधन जुइमागु खँय् जोड बिया दिल।

विशेष पाहाँया आसनँ थःगु मन्तव्य तइदिसे, राज्यदूत तामाङगँ, जनजातिया सः थंगु आन्दोलनया इतिहास व थःगु अनुभूतियाबारे खँकनादिसे, “नेपाःया आदिवासी जनजातितेःगु सः पिने थ्वयेकूपिँ नायःते दथुइ पद्मरत्न तुलाधर, मल्ल के सुन्दरपिँ अगुवापिँ खः । पद्मरत्न तुलाधरँ पुलिस लट्ठि समेत नयेमाल। थुज्वःगु यातनाँ दनावःगु जनजाति समुदायतेतः न्यनेगु मयाःगुसा, नेपाः थउँ गन थ्यन जुइ? १०२ जातितेः क्यब, इमिगु संस्कृतिया जगेर्ना राज्यँ यायेमाः” धका धैदिसे आदिवासी जनजातिया सवालयात इलेहे सम्बोधन यायमागु खँयात जोड याना दिल। “संवृद्ध नेपाःया निर्माण सकसिगु इच्छा, मान्डेट दुसाँहे, स्वलात्याहे बिनावने धुंकूसाँहे आःतक्क न्हूँगु सरकार दयेकेफूगु मखुनि। सरकार बिहिनया कारणँ, अराजकताया खँ, अपहरण थेँ जाःगु यातनात जुयाच्वंगुदु। गणतान्त्रिक नेपाःया प्रधानमन्त्रि, राष्ट्रपतिया भ्रमण मिलेजूगु मखुनि। दुखया हुनी खः, गबले थ्व खँ रियलाईज् याइगु। थुज्वःगु खँया आवश्यकतायातः थुइके फूगु न्हूँगु सरकार निर्माण जुइगु आस, मल्लजु नेपाके लिथ्यना निन्हुस्वन्हुँ हे सफल जुइमा” धका कामना याना दिल।

मन्तव्य बीगुक्रमे, आयोजक एवं सहसंयोजन संस्थाया प्रतिनिधितेसँनं थःथःगु मन्तव्य तइद्यूगु खः। एनआरएन जपानया पाखेँ, विश्व आदिवासी न्हिया सफलता प्रार्थना याना दिसे, नायः भवन भट्टँ, अफ्रिकाय् बूपिँ मननूनँ परिवार देकल, परिवारँ समाज दत, समाजँ राज्य दयावल। उकेँ सुच्वय्, सुक्वय् धका मधाःसे झी सकसिगु हितया ज्या यायेमाः धका धइदिल।

नेवाः अन्तर्राष्ट्रीय फोरम जपानया पाखेँ, पूर्व मूछ्यान्जे सुवन् वज्राचार्यँ जपानवासी झी नेपाःमि छम्हछम्हेसिनं वँ वया भास संस्कृतिया पृष्ठभुमि बारे परिचित जुया वँ वया प्रति सद्भाव यासे, आदिवासी जनजातिया जक मखुसे जपानवासी झी सकल नेपाःमिया एकता शक्तिशालि जुयावइ। अले झीगु सःयात सुँ सरकारँहे नकार यायेफइमखू। थ्वहे विश्व आदिवासी न्हिया मू खः धका धइदिल।

संयुक्त लोकतान्त्रिक गणतान्त्रिक मंच जपानया प्रतिनिधि शखर भन्डारीँ जनजातिया सवाले सः तयावइच्वँपिँ नेकपा माओवादिया सरकार निर्माणजूसा नेपाःमि जनजातिया उत्थान जुइ। अथेसाँ थउँ कन्हे सरकार देकेगु क्रमे गुगुँ पार्टितेसँ, म्वाँमदुगु बाधात थना हइच्वंगु खँ कनादिल। थकालि सेवा समितिया दीपक गौचनँ, आदिवासीतेतः राज्यँ छु गुज्वःगु सुविधा बीमागुखँये जोड बिया दिल।

मन्तव्य बीगु लिपा, न्ह्यसःलिसःया जुल। थुकी, रविन शाक्य, सुवन् वज्राचार्य, दिनेश गुरुङ, राजिव श्रेष्ठ पिसँ तःगु न्ह्यसःया लिसः मूपाहाँ व विशेष पाहाँनँ बियादीगु खः।

सहसंयोजन संस्था हतेमालो सोसाइटिया पुर्वनायः सुकुमान थिं तामाङया संचालन व आयोजक संस्था, नेवाः अन्तर्राष्ट्रीय फोरम जपानया मूछ्यान्जे डा. दिनेश मानन्धरँ विश्व आदिवासी न्हिया म्हसिका व लसकुस न्वचूलँ न्ह्याःगु थ्व ज्याझ्वया सुभाय् , फोरमया सल्लाहकार डा. रामध्वज श्रेष्ठँ यानादीगु खःसा, सभाविसर्जन ज्ञाणु मानन्धर नकीँनँ यानादीगु खः। विश्व आदिवासी न्हिया लसताय् उकुन्हु न्हिने वासेदाया धर्म रेष्टुराँले नेवाः परिकार नापँ क्वाति भोयलेः नेवाःदेःदबुका अध्यक्ष मल्ल व नेपाल राज्यदूतया धर्मपत्नि, राज्यदूत परिवार नापँ मिसा, मस्त दुथ्याःगु आपालँ नेपाःमिपिसँ ब्वतिकइ दिल।

छिगु कमेन्ट्, सल्ला अले थ्व च्वसुली दुथ्यागु खँ, मिले जूमजू स्वया सम्पादनहे छिसँ यानादीफु। अथे यायेतः थन क्वसँ च्वंगु comments से दुहाँ झासँ। छिगु कमेन्ट्, सल्ला, सम्पादन छकः जक च्वयादीसा गाः। पोष्ट यायेतः छुँभचा ईकायेफु। सुभाय् !
– The Newah