Nepal Script 1 – Tenth Year of International Day of Mother Language – Time to reinstate Nepal’s own script to its former glory

(Scroll down to read Nepal Script 1 (Prachalit Lipi Lesson 1)

Kathmandu, Nepal Mandala – Today marks the 10th year of the “International Day of Mother Languages” declared by the UNESCO in 1999 in order to preserve and promote mother languages of indigenous and ethnic communities in the world. In May 2007, The UN body also declared year 2008 as the International Year of Mother Languages.

It was 57 years ago of today, several students and civilians lost their lives in police crackdown on the demonstration in Dhaka organized against the language discrimination and to demand to make their mother tongue “Bengali” the state language of then East Pakistan ruled by Urdu speaking West Pakistan. The agitation led by Bengali civilians on 21st February 1952 not only succeeded in getting due recognition of their mother tongue as the state language but also led to found their own independent state of Bangladesh later in 1971. The day is revered in Bangladesh and in West Bengal as the Language Martyrs’ Day. Later, in memory of the 1952 killings, UNESCO declared 21 February as the International Mother Language Day in 1999*.

In Nepal too, the indigenous Newah community of the Nepal Mandala, agitated for 30 years and went to jail to get their mother tongue, the Nepal Bhasa reinstated as the state language in the land of its origination finally in the Interim Constitution of last year. The agitation also inspired other languages in this multi-ethnic nation to get similar recognition.

Thus, The Newah salute those Bengali language martyrs, indigenous leaders of Nepal and elsewhere, who dedicated their life for the promotion and preservation of mother languages in the world. We also humbly remind our brothers and sisters of our own contribution towards the same cause. Let’s resolve on this 10th International day of mother languages to speak our mother tongue, Nepal Bhasa both home and outside as much as possible. Let’s also use our own Nepal scripts to write our language. This may be our contribution to help reinstate the Nepal script to its former glory. More in Nepal Bhasa.
_________
* Bangladesh Liberation War (Wikipedia)

थउँ माँभासया अन्तर्राष्ट्रीय न्हि। झीगु माँभासयातनं हनेगु ई थ्यक वल।
ने.सं. ११२९ सिल्ला १६ (शनिवाः)

माँभासयात राष्ट्र भासया रूपे हनेमा धका जुलुस वना थःगु ज्यानहे पाःपिनिगु सम्माने, संयुक्त राष्ट्र संघया घोषणाकथँ, थउँ “माँभासाया अन्तर्राट्रीय दीँ (International Day of Mother languages)” खः। व जक मखु वंगुदँ (सन् २००८ ला) “माँभासाया अन्तर्राट्रीय दँ (International Year of Mother Languages,-2008″) धकाहे घोषणा जूगु खः। ”Languages Matter! (भासाया मतलब दु!) धैगु नाराय् सन् २००८ यंक हलिमे आपासिनँ थायथासये बिस्कँ ज्याझ्व न्ह्याकूगु खँ लुमंके बहजू। झीथाय नेपालेनं ३० (स्वी) दँया भास आन्दोलनया लिच्वकथँ झीगु नेपाल भासयात राष्ट्र भास कथँ सम्मान दत। नेवारी धका अवहेलना यानाँतःगु खँग्वयात नेपाल भास धकाः धायेके फूगु, नेपाल संवतयात राष्ट्र संवत धका घोषणा याके फूगु, थ्व फुक्कहे झी नेवाः नायः नकिँत अले झी आपासिनं कथुस्याक्क स्याक्क हाला धन्टौँ जुलुसेवना त्याकूगु अधिकारत खः। उकेँ थउँया “माँभासाया अन्तर्राट्रीय न्हि (International Day of Mother languages)” या लसताँ निसेँ झीगु पाखेँनं फूगु योगदान यायमागु तायेके माल। झीगु माँभाय नेपाल भास दकले न्हापँ झीसँ सीकेनु सयेकेनु, अले मसपिन्तः स्यनेकने यायेनु। झीगु नेपाल लिपि आखः दयेक दयेकँ छाय् देवनागरी आखः छेले माल बिचाः यायेनु। दूगु झीगुहे नेपाल लिपि छेलेगु बिचा यायेनु। खःजा सरकारँ हे नेपाल लिपिया संरक्षण नापँ उत्थान यायमाःगु खः। सरकारयात नेपाल लिपिया संरक्षण नापँ उत्थान यायमाः धकानं झीसँ दवाब बियेज्यू। वया न्हापालाक्क झीसँनी नेपाल लिपि छेला हयेमा। झीगु लिपिँ झीसँनं स्यूसा, छेला च्वँसा जक अथे मागनँ यायज्यू, दवाबनँ बियेज्यू। झीसँ झीगु लिपि हे सयेकातःसा, “छिमिगु भाय् छिमिसँहे मस्यू। छिमिगु लिपि छिमिसँहे मस्यू” धायेका च्वनेमाली मखु।

नेपाल लिपियात युनिकोडीकरण
हलिमया देःदेसे थःगु लिपियात युनिकोडीकरणयाना अन्तर्राष्ट्रीय लेबलया स्तरीयकरण जुइधुंकूसाँ झीगु नेपाल लिपियात आतक्क बाँलाक्क उत्थान याये मफुनि। थ्वला तसकँहे म्हाइपूगु खँ खः। नेपाल सरकार पाखेँ जुइमागु सहयोग मजूनि। उके झीसँ थायथासय थुज्वगु माग यानातुँ यंकेमानि। गुलि ई काइ। व झीसँ मस्यू। अयनं संघर्ष याना स्वयेनु। झीसँनं यानायंकातुँ च्वनेमागु ज्या दिके मज्यू। व छु धाःसा झीसँनिँ झीगु भास। लिपि सयेका हय् माल। छेलाः हयेमाल। थ्वहे उद्देष्ययात तातुनेकथँ झीसँ सन् २००५ अप्रेलँनिसे थायथासय पासापिन्तः नेपाल लिपियात युनिकोडीकरणयाये माल धका यानागु इनापकथँ प्रचलित व रञ्जना लिपिया फोन्ट तयार जुया वया च्वंगु दु। आ उकीयातः ओपरेशन सिस्टम व युनिकोड अन्तर्राष्ट्रीय निर्नायक मण्डलया लिसः पियाच्वनागु जुल। थउँनँनिसे टेस्टकथँ नेपाल लिपिया आखः झीगु ब्लगँ म्हसीका च्वना।
Nepal Prachalit Lipi (Nepal Standard Script)
Next Lesson: Nepal Script 2 (Prachalit Lipi Lesson-2)

नेपाल लिपियात गुहालिया इनाप
झीगु भास, संस्कृतिया संरक्षण व उत्थानया लागी झीसँनं भचाजकजूसाँ गुहालि यानादियेत इनाप याना हइच्वना। नेपाल लिपि युनिकोड फोन्ट, ओपरेशन सिस्टम, गाइड् व खँग्व दयेकेगु ज्याझ्व सुरुजुयाच्वंगुदु। उकेँ छिसँनं फुगु गुहालि यायेत दुनुगलँनिसे इनाप यानाहइच्वना।

झी सकस्याँ वाःचायकेगु खःसा, संयुक्त राष्ट्र संघया युनेस्कोया पहले न्ह्याःवःगु, थ्व “माँ भासाया अन्तर्राष्ट्रीय न्हि” या प्रेरणाकया झीसँनँ झीगु भासया अस्तित्व ल्यनीगु ज्याछता यायनु। व खः झीगु भास छेलेगु। झीगु नेपाल प्रचलित लिपियात छेलेगु। अले प्रचलित लिपिया युनिकोड फोन्ट् दयका हलिमे सकसितँ इनाबीनु। छिनँ गुहालि यानादिसँ।
– झी “दनेवाः”

1 thought on “Nepal Script 1 – Tenth Year of International Day of Mother Language – Time to reinstate Nepal’s own script to its former glory”

  1. I really appreciate the effort put to protect our script. This script shows the nationality even of the Nepal (as Devnagari shows no Nepalese nationality)

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *